ការធ្វើតេស្ត FISH

 FISH គឺជាការធ្វើតេស្តមួយដែល “គូសផែនទី” សារធាតុហ្សែននៅក្នុងកោសិកាមនុស្ស    រួមទាំងហ្សែនជាក់លាក់     ឬផ្នែកនៃហ្សែន។

ដោយសារតែការធ្វើតេស្ត FISH អាចរកឃើញភាពមិនប្រក្រតីនៃហ្សែនដែលទាក់ទងនឹងជំងឺមហារីក    វាមានប្រយោជន៍ក្នុងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យលើប្រភេទជំងឺមួយចំនួន។ នៅពេលដែលប្រភេទមហារីកត្រូវបានគេធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យឃើញមុន    ការធ្វើតេស្តFISH ក៏អាចផ្តល់ព័ត៌មានបន្ថែម    ដើម្បីជួយព្យាករណ៍ពីលទ្ធផលរបស់អ្នកជំងឺ     និងថាតើគាត់ទំនងជាឆ្លើយតបនឹងថ្នាំព្យាបាលដោយគីមីដែរឬទេ។

ឧទាហរណ៍ចំពោះអ្នកជំងឺមហារីកសុដន់     ការធ្វើតេស្ត FISH លើជាលិកាមហារីកសុដន់    ដែលត្រូវបានយកចេញក្នុងពេលធ្វើកោសល្យវិច័យអាចបង្ហាញ    ថាតើកោសិកាមានហ្សែន HER2 / neu ចម្លងបន្ថែមឬអត់។ កោសិកាដែលមានហ្សែនចម្លងបន្ថែមមានអ្នកទទួល HER2 ច្រើន    ដែលទទួលសញ្ញាដែលជំរុញដល់ការលូតលាស់កោសិកាមហារីកសុដន់។ ដូច្នេះអ្នកជំងឺដែលមានហ្សែនចម្លងបន្ថែមទំនងជាឆ្លើយតបនឹងការព្យាបាលដោយថ្នាំ trastuzumab (Herceptin)    ដែលជាថ្នាំរារាំងសមត្ថភាពរបស់អ្នកទទួល HER2 ដើម្បីទទួលបានសញ្ញាលូតលាស់។

ជម្រើសនៃការព្យាបាលផ្សេងទៀតសម្រាប់ HER2 រួមមាន៖

ដោយសារតែការធ្វើតេស្ត FISH មានតម្លៃថ្លៃ    និងមិនអាចរកបានជាទូទៅ      វាមិនត្រូវបានគេប្រើជាទូទៅដូចការធ្វើតេស្តជំងឺមហារីកសុដន់ ImmunoHistoChemistry (IHC) ទេ ។

តើ FISH ធ្វើការដូចម្តេច?

ក្នុងអំឡុងពេលនៃការធ្វើតេស្ត FISH ដោយប្រើគំរូនៃជាលិការបស់អ្នកជំងឺ    ថ្នាំជ្រលក់ពណ៌ពិសេសត្រូវបានភ្ជាប់ទៅនឹងផ្នែកជាក់លាក់នៃក្រូម៉ូសូមជាក់លាក់    ដើម្បីអាចមើលឃើញ    និងរាប់វានៅក្រោមមីក្រូទស្សន៍ដែលទទួលពន្លឺពីគេ (fluorescent microscope)      និងដើម្បីរកឱ្យឃើញនូវភាពមិនប្រក្រតីដែលជំរុញដល់ជំងឺមហារីក។

ភាពមិនធម្មតាដែលរកឃើញនៅក្នុងកោសិកាមហារីករួមមាន៖

ការបំលែងនៃក្រម៉ូសូមអាចជួយឱ្យគ្រូពេទ្យកំណត់ប្រភេទខ្លះនៃជំងឺមហារីកឈាម   ជំងឺមហារីកក្រពេញទឹករងៃ    និងមហារីកដុំសាច់។ ការចម្លងនៅក្នុងកោសិកាមហារីកសុដន់អាចជួយគ្រូពេទ្យឱ្យជ្រើសរើសការព្យាបាលល្អបំផុត។

បើប្រៀបធៀបទៅនឹងការធ្វើតេស្តហ្សែនកោសិកាស្តង់ដារ (cytogenetic)    គុណប្រយោជន៍មួយរបស់ការធ្វើតេស្ត FISH គឺថាវាអាចកំណត់ការផ្លាស់ប្តូរហ្សែន     ដែលតូចពេកដើម្បីអាចមើលឃើញនៅក្រោមមីក្រូទស្សន៍។ អត្ថប្រយោជន៍មួយទៀតគឺថាការធ្វើតេស្ត FISH មិនចាំបាច់អនុវត្តលើកោសិកា    ដែលកំពុងបំបែកខ្លួនយ៉ាងសកម្មទេ។ ដោយសារតែការធ្វើតេស្តផ្សេងទៀតមិនអាចអនុវត្តបាន    រហូតទាល់តែកោសិកាមហារីកបានរីកលូតលាស់នៅក្នុងចានមន្ទីរពិសោធន៍ប្រហែលពីរសប្តាហ៍    ជាទូទៅដំណើរការនេះត្រូវចំណាយពេលប្រហែល ៣ សប្តាហ៍។ លទ្ធផលរបស់ការធ្វើតេស្ត FISH ច្រើនតែចេញក្នុងរយៈពេលពីរបីថ្ងៃ។

ឧទាហរណ៍នៃការធ្វើតេស្ត FISH សម្រាប់ជំងឺមហារីក

ទោះបីជាតេស្ត FISH ត្រូវបានគេប្រើជាញឹកញាប់   ដើម្បីវិភាគភាពមិនប្រក្រតីនៃហ្សែននៅក្នុងជំងឺមហារីកសុដន់ក៏ដោយ    ក៏វាអាចផ្តល់ព័ត៌មានសំខាន់ៗអំពីជំងឺមហារីកជាច្រើនប្រភេទទៀតផងដែរ។

ឧទាហរណ៍ក្នុងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យជំងឺមហារីកប្លោកនោម    ការធ្វើតេស្ត FISH លើកោសិកាទឹកនោមអាចទុកចិត្តបានជាងការធ្វើតេស្តស្តង់ដារដែលរកមើលកោសិកាមិនធម្មតា។ លើសពីនេះទៀត   ការធ្វើតេស្ត FISH អាចរកឃើញជំងឺមហារីកប្លោកនោម    ដែលកើតឡើងវិញតាំងពី ៣ ទៅ ៦ ខែមុន។

តេស្ត FISH ក៏អាចកំណត់ពីភាពមិនប្រក្រតីនៃក្រូម៉ូសូមនៅក្នុងជំងឺមហារីកឈាម    រួមទាំងមហារីកកោសិកាឈាមសរ៉ាំរ៉ៃ (CLL)    ដែលជំងឺមហារីកឈាមមួយចំនួនត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងទម្រង់ជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ។ អ្នកជំងឺដែលមានទម្រង់ជំងឺ CLL ធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំងអាចត្រូវការការព្យាបាលជាបន្ទាន់    រីឯអ្នកដែលមានទម្រង់មិនសូវធ្ងន់ធ្ងរអាចត្រូវការការសង្កេតប៉ុណ្ណោះ។

Leave a Comment